Açar söz araşdırması — pulsuz alətlərlə, addım-addım

Çoxu kiçik biznes sahibi saytına, yaxud bloquna söz seçəndə eyni sualı vermir: "müştərim bunu Google-a necə yazır?" Əvəzinə öz peşəkar dilini işlədir — çünki xidmətin adı belədir, elanda belə yazılıb, yaxud rəqib belə yazıb. Nəticə: səhifə mövcuddur, hətta gözəl də yazılıb, amma heç kim onu axtarmır — çünki real axtaran adam tamam başqa sözlərlə yazır.

Bunu düzəltmək üçün pullu alət, aylıq hesabat, yaxud marketinq təhsili lazım deyil. Google özü, tamamilə pulsuz, bunu üç fərqli yerdə göstərir. Aşağıda hər birinin necə işlədiyi və nəyə diqqət etmək lazım olduğu var.

"Məncə belə axtarırlar" niyə işləmir

Simptom tanışdır: xidmət səhifəsi yazılıb, başlıqda şirkətin öz terminologiyası var — "rəqəmsal transformasiya həlləri", "hərtərəfli veb strategiya" kimi ifadələr. Trafik gəlmir, yaxud gəlsə də, tamam əlaqəsiz sözlərlə gəlir.

Mexanizm sadədir: real istifadəçi problemini adlandırır, xidməti yox. O, "hərtərəfli veb strategiya" yazmır, "saytım niyə satmır" yazır. O, "SEO auditi sifariş et" yazmır, "saytım Google-da niyə görünmür" yazır. Sizin dililə onunku arasındakı fərq nə qədər böyükdürsə, səhifəniz bir o qədər az adama çatır — hətta mövzu düzgün seçilsə belə.

Fix budur: sözü təxmin etməyin, ölçün. Aşağıdakı üç mənbə məhz bunun üçündür, və heç biri pul tələb etmir.

Google-un avtomatik tamamlaması — istifadəçinin öz sözləri ilə

Necə işləyir

Axtarış zolağına söz yazanda çıxan təkliflər təsadüfi deyil. Google-un öz izahına görə, bu təkliflər populyar və trend olan axtarışlara, həmçinin sizin əvvəlki axtarışlarınıza əsaslanır (Autocomplete təklifləri necə formalaşır). Sadə dillə: siyahıda gördüyünüz hər söz artıq real kimsə tərəfindən yazılıb — sizin uydurmadığınız, başqasının yazdığı söz.

Şəxsiləşdirməni azaltmaq üçün gizli (incognito) pəncərədən istifadə edin — əks halda siyahı sizin öz keçmiş axtarışlarınızı əks etdirir, hədəf müştərinin yox.

Əlifba üsulu ilə siyahını genişləndirin

Əsas sözünüzü yazın, sonra ardınca bir-bir hərf əlavə edin: "sayt sifarişi a", "sayt sifarişi b", "sayt sifarişi c" və s. Hər hərf fərqli təklif siyahısı çıxarır. Eyni işi sözün əvvəlinə "necə", "niyə", "hansı", "ən yaxşı", "qiymət" kimi sözlər qoyaraq da təkrarlayın — "necə sayt sifariş etmək olar", "sayt sifarişi qiyməti" kimi tamam fərqli niyyətli sorğular çıxacaq. On beş-iyirmi dəqiqəyə əl ilə əlli-altmış real sorğu toplaya bilərsiniz — bu, pullu alətlərin verdiyi siyahıdan mahiyyətcə az fərqlənir, sadəcə proses avtomatlaşdırılmayıb.

Topladığınız hər sorğunu sadə bir cədvələ yazın: sorğunun özü, ehtimal olunan niyyət (öyrənmək istəyir, yoxsa sifariş vermək istəyir) və hansı səhifəyə aid olduğu. Bu qeyd olmadan bir həftə sonra hansı sözün blog yazısına, hansının xidmət səhifəsinə aid olduğunu xatırlamaq çətinləşir, nəticədə eyni söz iki fərqli səhifədə təkrarlanır və onlar bir-biri ilə rəqabətə düşür.

Nəticə səhifəsinin altındakı pulsuz siyahı

Axtarış nəticələrinin lap aşağısında "əlaqəli axtarışlar" bloku, bəzi sorğularda isə nəticələrin arasında açılıb-bağlanan "insanlar bunu da soruşur" sualları var. Hər ikisi eyni məntiqlə işləyir: göstərilən söz və sual artıq real istifadəçilər tərəfindən yazılıb, üstəlik onlara cavab verən səhifələr artıq var — deməli, mövzu həqiqətən "axtarılan" mövzudur, sizin uydurduğunuz deyil.

Bir sorğu yazın, bu iki bloku oxuyun, sonra çıxan hər yeni sözü axtarış zolağına yazıb prosesi təkrarlayın. Üç-dörd dövrədən sonra adətən eyni sözlər təkrarlanmağa başlayır — bu, mövzunun "tükəndiyi" andır. Topladığınız siyahını təsadüfi paraqraflara yox, konkret alt-başlıqlara (##/###) çevirin — hər sual öz cavabını öz bölməsində tapmalıdır.

Öz saytınızın datası — Search Console

Bura qədərki iki mənbə hələ sizin haqqınızda heç nə bilmir. Search Console isə artıq saytınıza gələn real sorğuları saxlayır — "Performance" hesabatının "Queries" sekmesi məhz bunu edir: istifadəçinin yazdığı sözə görə klik və görünmə sayını qruplaşdırır (rəsmi izah). Yəni sayt artıq işə düşübsə, ilk baxmalı olduğunuz yer başqasının təxmini deyil, öz datanızdır.

Bir incəlik: siyahıda gördüyünüz sorğu sizi hər dəfə eyni nəticədə göstərməyəcək — Google özü izah edir ki, nəticələr axtaranın vaxtına, yerinə, cihazına və keçmiş axtarışlarına görə fərqlənir. Yəni "niyə mən özüm axtaranda görünmürəm" sualının cavabı çox vaxt xəta deyil, fərdiləşdirmədir.

"Near-miss" sorğuları necə tapmaq

Hesabatda görünmə (impression) sayı yüksək, amma mövqe 11-20 arasında olan sorğulara baxın. Bunlar Google-un artıq "yaxın" hesab etdiyi, amma birinci səhifəyə çıxara bilmədiyi sözlərdir. Yeni səhifə yazmaq əvəzinə, mövcud səhifəni məhz bu sözlə gücləndirmək — başlığa, ilk paraqrafa əlavə etmək — adətən daha tez nəticə verir, çünki sıfırdan başlamırsınız.

Məsələn, "sayt sifarişi Bakı" sorğusu yüzlərlə görünməyə malikdirsə, amma 14-cü mövqedədirsə, bu, səhifənin mövzunu düz tutduğunu göstərir — sadəcə mətn bu konkret ifadəni yetərincə açıq işlətmir. Belə halda başlığı, ilk paraqrafı və bir alt-başlığı həmin ifadəyə uyğunlaşdırmaq, yeni səhifə açmaqdan daha ucuz və daha sürətli yoldur.

Azərbaycan bazarında axtarış sözləri necə fərqlənir

Burada yerli bir reallıq var: Azərbaycan bazarında kommersiya niyyətli axtarışların bir hissəsi rus dilində gedir — xüsusən Bakı və böyük şəhərlərdə. Yəni "hazır sayt" və ya "sayt sifarişi" sözünü yoxlayanda "разработка сайта" variantını da eyni üsulla (avtomatik tamamlama, Search Console) yoxlamaq lazımdır — bu, iki ayrı auditoriyaya aparan iki ayrı qapıdır, biri o birini əvəz etmir.

İkinci fərq yazılış formasıdır. Bir çox istifadəçi ə/ş/ç kimi hərfləri ya klaviatura məhdudiyyətindən, ya vərdişdən sadə latın hərflərinə salır ("qiymet", "xidmet"). Bu o demək deyil ki, öz səhifənizdə düzgün orfoqrafiyadan imtina etməlisiniz — əksinə, saytınızda düzgün yazılış qalmalıdır — amma açar söz siyahınızı toplayarkən hər iki yazılışı sınamaq lazımdır, çünki Google onları formal olaraq fərqli sorğu kimi qeyd edir.

Nəticəni necə istifadə etməli

Topladığınız siyahı böyük görünə bilər. Onu üç yerə bölün: birbaşa xidmət səhifəsinə aid olanlar, blog məzmununa aid olanlar, və heç yerə uymayanlar — sonuncunu atın. Hər söz bir yerdə yaşamalıdır, hamısı bir səhifəyə yığılmamalıdır.

Bu siyahını bir dəfə toplayıb unutmaq olmaz. Mövsümi sorğular (bayram öncəsi axtarışlar, tədris ilinin başlanğıcı kimi) və rəqiblərin işlətdiyi yeni terminlər siyahını tez köhnəldir — buna görə prosesi rüblük təkrarlamaq, ilk dəfə xərclədiyiniz yarım saatı bir dəfəlik iş kimi yox, davamlı vərdiş kimi görmək daha doğrudur.

Ən yaxşı açar söz siyahısı sizin başınızdan deyil, artıq mövcud olan axtarış qutusundan çıxır.

Bu prosesi əl ilə etmək olar, amma vaxt aparır, üstəlik texniki tərəf — səhifə sürəti, mobil görünüş, indeksləşmə — ayrı bir işdir. Axtarış görünürlüyü üzrə xidmətimiz məhz bu iki tərəfi — sözün seçilməsini və səhifənin texniki hazırlığını — birlikdə aparır ki, topladığınız siyahı yaxşı iş görsün, amma səhifə özü onu daşıya bilməsin vəziyyəti yaranmasın.