Domen seçimi: .az, yoxsa .com? Açar sözlü domen tələsi

Yeni layihəyə başlayanda ilk sual çox vaxt eyni olur: hansı domeni alaq? Və demək olar hər dəfə eyni məsləhət eşidilir — "xidmətin adını domenə yaz, Google səni daha tez tapar". Bu məsləhət cəlbedicidir, çünki sadədir və pulsuzdur. Amma yanlışdır — bunu təkcə rəsmi mənbədən deyil, öz bazar müşahidəmizdən də bilirik.

İkinci sual bir addım geridən gəlir: .az, yoxsa .com? Bu sual əslində domen adının özündən daha çox nəticə verir — sadəcə axtarış sıralamasında yox, müştərinin sizə ilk baxışdan inanıb-inanmamasında.

Açar sözlü domen niyə işləmir

"seokhidmeti.az" və ya "mebelsatisi.com" kimi domenlər bir vaxtlar həqiqətən kiçik bir sıralama üstünlüyü verirdi — bu, köhnə alqoritmlərin bir qüsuru idi, sistem bu yolla nazik, keyfiyyətsiz saytları da yuxarı çıxarırdı. Google özü bunu illər əvvəl bağladı. Bu gün öz rəsmi SEO bələdçisində açıq yazır: domen adındakı (və ya URL yolundakı) açar sözlərin sıralamaya təsiri demək olar yoxdur — "breadcrumb"da görünməkdən başqa heç nə vermir.

Bunun mənası budur: "seokhidmeti.az" domeni sizi "seo xidməti" sorğusunda avtomatik yuxarı çıxarmır. Sizi yuxarı çıxaran — səhifənin özündəki kontent, texniki keyfiyyət və digər saytların sizə istinad etməsidir. Domen adı bunların heç birini əvəz etmir.

Bakı bazarında bu tələnin real qiyməti

Rəqib araşdırmamızda kateqoriya adını birbaşa domenə yazan neçə kiçik sayt gördük — adı elə "smm xidməti" və ya "seo xidməti" kimi oxunan domenlər. İlk baxışda ağıllı seçim kimi görünür: sorğuya nə qədər yaxınsansa, bir o qədər yaxşı, elə deyilmi?

Əməldə əksinə işləyir. Bu cür domenlər heç bir brend axtarışı yaratmır — kimsə kateqoriya adını brend kimi yadda saxlayıb yenidən axtarmır, çünki o, artıq sadəcə söz birləşməsidir, ad deyil. Və genişlənmək istəyəndə divara dirənirsən: "seokhidmeti.az" domeni struktur olaraq SMM xidmətinə sıralana bilməz, "mebelsatisi.com" divar kağızı satışına keçə bilməz. Araşdırdığımız operatorlardan biri məhz buna görə hər yeni xidmət xətti üçün ayrı domen almaq məcburiyyətində qalıb — bu, bir dəfəlik xərc deyil, hər genişlənmədə təkrarlanan xərcdir.

Bunun üstünə daha ağır bir maya da gəlir: kateqoriya adını daşıyan domen qorunmur. Sabah kimsə eyni sözü fərqli uzantı ilə ala bilər, sizin illərlə qazandığınız trafikin bir hissəsini paylaşa bilər — çünki ad özü heç kimin mülkiyyəti deyil, hamının istifadə etdiyi ümumi ifadədir. Əsl brend adı isə bu riski aradan qaldırır: onu yalnız siz daşıyırsınız. Ona görə də ilk qərar həmişə eyni olmalıdır — kateqoriyanı yox, brendi qeydə alın; aşağıdakı 6 addım məhz bunu necə edəcəyinizi göstərir.

Domeniniz müştərinin sizi tapmasına kömək etmir — o, tapdıqdan sonra sizə inanmasına kömək edir.

.az, yoxsa .com: fərq harada real işləyir

Google-un öz sənədləşməsi TLD haqqında da aydındır: domen uzantısı (.com, .az, .net) yalnız müəyyən bir ölkənin istifadəçilərini hədəfləyəndə əhəmiyyət daşıyır, və bu zaman da "aşağı təsirli siqnal" kimi qeyd olunur — sıralamanı təkbaşına həll edən amil deyil.

Amma sıralama TLD seçimində yeganə meyar deyil. .az domeni Azərbaycanın rəsmi ölkə koduna aid uzantıdır, IANA-nın reyestrinə görə yerli reyestr operatoru tərəfindən idarə olunur, və Bakıda, Gəncədə ya da Sumqayıtda bir müştəri üçün "burada, yerli, əlaqə saxlana bilən" siqnalını verir — telefon nömrəsindəki +994 kodu kimi. E-poçt ünvanınız [email protected] olanda, bu, müştəriyə birbaşa deyir: bu şirkət burada işləyir.

.com isə beynəlxalq tanınma daşıyır. Xarici müştəriyə, tərəfdaşa və ya investora müraciət edən bir biznesin domeni .com olanda, o, "yerli deyil, qlobal" siqnalı verir. Auditoriyanızın böyük hissəsi Azərbaycandan kənardadırsa, bu, düşünülməli detaldır. Bir çox biznes hər iki tərəfə xidmət edir — yerli satış, xarici tədarükçü — və bu halda hər iki domeni saxlayıb birini əsas, digərini yönləndirmə kimi işlətmək məntiqli olur.

Bir də texniki qeyd: .az təkcə bir uzantı deyil, ikinci səviyyəli variantları da var — .com.az, .net.az, .org.az, .biz.az kimi. Çoxu biznes bunu bilmir və birbaşa .az-a yönəlir, halbuki ayrı sahələr üçün (təhsil kimi) .edu.az kimi xüsusi kateqoriyalar da mövcuddur.

Qısası: qərarı sıralama gözləntisinə görə yox, auditoriyanızın harada olduğuna görə verin — bunu necə edəcəyinizi aşağıdakı siyahıda addım-addım göstəririk.

Necə seçməli — 6 addımlıq praktiki yol

1. Kateqoriya adını yox, brend adını yazın

Domen brendin evi olmalıdır, xidmətin təkrarı yox. "pixellabs.az" böyüyəndə veb dizaynı, marketinqi, mobil tətbiqi eyni domendə saxlaya bilir — "veb-dizayn.az" isə sabah başqa xidmət əlavə edəndə maneəyə çevrilir.

2. Mövcudluğu iki yerdə yoxlayın

Həm whois.az üzərindən .az uzantısını, həm beynəlxalq registratorda .com-u yoxlayın. Büdcə imkan verirsə, ikisini də alın — hətta biri yönləndirmə üçün istifadə olunsa belə, bu, brendinizi başqasının götürməsinin qarşısını alır.

3. Qısa və tələffüzü asan saxlayın

Telefonda söyləyəndə, ya reklam bannerinə yazanda neçə hərf olduğunu düşünün. Uzun, defisli, rəqəmli domenlər yaddaşda qalmır və səhv yazılma riski yaradır.

4. Auditoriyaya görə uzantını seçin

Yerli müştəri bazası → .az. Beynəlxalq auditoriya, ixrac yönümlü biznes → .com. Hər ikisi varsa, əsas domeni auditoriyanın böyük hissəsinə görə seçin, digərini yönləndirmə kimi saxlayın.

5. Adın başqası tərəfindən artıq qeydə alınıb-alınmadığını yoxlayın

Domen boş olsa belə, brend adı başqa bir şirkət tərəfindən əvvəlcədən ticarət nişanı kimi qeydə alına bilər. Bu, xüsusilə tanınmış sənaye adlarına yaxın seçimlərdə real risklidir — sonradan adı dəyişmək domeni dəyişməkdən qat-qat bahalı başa gəlir, çünki bütün marketinq materialı, vizit kartı, reklam artıq həmin adla çap olunub.

6. Domen almaq yalnız birinci addımdır

Domen aldıqdan sonra DNS düzgün qurulmalı, SSL sertifikatı aktivləşdirilməli, e-poçt ünvanları bağlanmalıdır. Bu hissə diqqətsiz qalanda sayt "təhlükəsiz deyil" xəbərdarlığı ilə açılır və ya e-poçtlar spam qutusuna düşür — domen adının özü nə qədər yaxşı seçilsə də.

Nəticə

Domen adı ilə oynamaq vaxt itkisidir, əgər məqsəd Google-u aldatmaqdırsa — bu, artıq işləmir. Amma domen seçimi hələ də önəmlidir: brendinizi qoruyur, yerli və ya qlobal auditoriyaya doğru siqnal verir, gələcək genişlənməyə yer saxlayır.

Domeni seçdikdən sonra onu düzgün qurmaq ayrı bir işdir — server, DNS, SSL sertifikatı və ehtiyat nüsxə bir yerdə düzgün işləməlidir ki, sayt kampaniya günündə də dayanmasın. Bunun üçün domen, DNS və server infrastrukturunun qurulması xidmətimiz var.