Sayt yenilənəndə trafiki itirməmək — köçürmə xəritəsi necə qurulur

Yeni sayt açılandan sonrakı ilk üç-dörd həftə analitikaya baxmaq narahatedici olur: üzvi trafik aşağı düşür, "əlaqə" səhifəsinə gələnlərin sayı azalır, əvvəllər müştəri gətirən bəzi axtarış sorğuları artıq heç bir nəticə vermir. Bunun səbəbi adətən yeni dizayn deyil — köhnə saytın ünvanları ilə yeni saytın ünvanları arasında körpü qurulmayıb.

Google köhnə səhifənin sıralamasını, ona gələn keçidləri və illər ərzində topladığı etimadı yalnız bir yolla yeni ünvana ötürür: server tərəfindən qurulan daimi yönləndirmə. Bu addım buraxılırsa və ya yarımçıq görülürsə, dizayn tərəfi mükəmməl olsa belə, axtarış nəticələrində demək olar sıfırdan başlamaq lazım gəlir.

Niyə itki dizaynla deyil, ünvanlarla bağlıdır

Hər indeksləşmiş səhifənin öz ünvanı var, və Google həmin ünvana illər ərzində "bal" toplayır — ona gələn keçidlər, klik tarixçəsi, məzmunun sabitliyi. Sayt yenilənəndə ünvan quruluşu dəyişirsə (məsələn, /xidmetler/dizayn əvəzinə /services/design), köhnə ünvana toplanan bu bal avtomatik yeni ünvana keçmir. Server "səhifə tapılmadı" cavabı verməyə davam edirsə, Google həmin ünvanı get-gedə indeksdən çıxarır — ona bağlı bal da özü ilə gedir.

Bunun qarşısını almaq bir texniki qərara söykənir: hər köhnə ünvanı öz yeni qarşılığına açıq şəkildə bağlamaq. Bu siyahıya yönləndirmə xəritəsi deyilir, və o, dizayn işi bitəndən sonra deyil, layihənin lap əvvəlində hazırlanmalıdır.

Köçürmədən əvvəl: yönləndirmə xəritəsi necə qurulur

1. Köhnə ünvanların tam siyahısını çıxarın

Üç mənbədən toplayın: köhnə saytın sitemap faylı, server loqları (hansı ünvanlara həqiqətən trafik gəlib) və Google Analytics-in ən çox ziyarət olunan səhifələr hesabatı. Yalnız naviqasiya menyusundakı səhifələrlə kifayətlənməyin — çoxlu köhnə blog yazısı və ya məhsul səhifəsi menyuda görünmür, amma axtarışdan trafik alır.

2. Hər ünvanı konkret yeni qarşılığına bağlayın

Bütün köhnə ünvanları sadəcə ana səhifəyə yönləndirmək ən geniş yayılmış səhv sayılır. Google bunu real yönləndirmə kimi qəbul etmir, çünki köhnə səhifənin mövzusu ilə yeni hədəf arasında əlaqə yoxdur. Hər ünvan öz mövzusuna ən yaxın yeni səhifəyə bağlanmalıdır; dəqiq qarşılıq yoxdursa, ən yaxın kateqoriya səhifəsi ikinci ən yaxşı seçimdir.

3. Daimi yönləndirmə seçin, zəncir yaratmayın

Google-un öz sənədləşməsi burada birbaşadır: mümkün olduqda 301 və ya 308 daimi yönləndirmə işlədilməlidir, keçici (302) yönləndirmə isə ünvan həmişəlik dəyişəndə yanlış siqnaldır. Eyni sənəd, bir yönləndirmənin başqa bir yönləndirməyə bağlanmasından — yəni zəncirdən — çəkinməyi tövsiyə edir; hər əlavə addım həm ziyarətçini gecikdirir, həm də axtarış botunun izləməsini çətinləşdirir.

Köçürmə günü: buraxılış siyahısı

Xəritə hazır olandan sonra, yayım günü özü bir neçə xırda, amma nəticəyə birbaşa təsir edən addımı tələb edir:

• Test mühitində qalan noindex etiketini və ya robots.txt-dəki bloklama sətrini silin — inkişaf mərhələsində saytın axtarışa çıxmaması üçün qoyulan bu qadağalar, yayımdan sonra unudulub qalan ən adi səhvdir.
• Yeni səhifələrin hər birinə öz ünvanına işarə edən canonical etiketinin qoyulduğunu yoxlayın.
• Yeni sitemap faylını dərhal təqdim edin; köhnə sitemap-ı yalnız Google yeni ünvanları tanıdıqdan sonra silin.
• Yönləndirmə xəritəsindəki hər sətri əl ilə açıb yoxlayın — avtomatlaşdırılmış qaydada bir hərf səhvi bütöv bir bölməni "səhifə tapılmadı"ya çevirə bilər.
• Hər köhnə ünvanı birbaşa brauzerdə açaraq son dayandığınız ünvanın doğru olduğunu və server cavabının 301/308 kodu verdiyini yoxlayın — bunu yayımdan əvvəl edin, sonra deyil.

Unudulan detal: saytın öz daxili keçidləri

Yönləndirmə xəritəsi adətən kənardan gələn keçidlər və axtarış nəticələri üçün düşünülür, amma saytın öz içindəki keçidlər eyni dərəcədə vacibdir. Menyu, alt bilgi (footer), "oxşar məqalələr" blokları və köhnə blog yazılarının bir-birinə verdiyi keçidlər — bunların hamısı hələ də köhnə ünvanlara işarə edə bilər. Nəticədə ziyarətçi hər klikdə əvvəlcə yönləndirməyə düşür, yalnız sonra əsl səhifəyə çatır; bu, həm gözləmə vaxtını artırır, həm də axtarış botunun səhifəni tapmaq üçün əlavə addım atmasına səbəb olur. Doğru yanaşma sadədir: nəşr olunmuş hər daxili keçidi yönləndirmənin üzərindən deyil, birbaşa yeni ünvanla yazmaq.

Bu, xüsusilə platforma dəyişəndə (məsələn, hazır konstruktordan xüsusi inkişafa keçəndə) diqqətdən yayınır, çünki köhnə platformadakı yüzlərlə daxili keçidi əl ilə tapmaq vaxt aparır — amma məhz bu, "xırda" görünən detalların ən böyük fərqi yaratdığı yerdir.

Köçürmədən sonra: nəyi neçə müddət izləmək lazımdır

Google Search Console-da "Ünvan dəyişikliyi" (change of address) tələbini göndərin — domen dəyişəndə mövcud olan, köçürməni rəsmən bildirən vasitə budur. Ondan sonra "Əhatə" (Coverage) və "Nəticələr" (Performance) hesabatlarını izləməyə başlayın: hansı köhnə ünvanların hələ də indekslənmiş göründüyünü, hansılarının artıq yeni ünvanla əvəz olunduğunu buradan görə bilərsiniz.

Bu keçid dərhal baş vermir. Orta ölçülü sayt üçün Google bir neçə həftəlik keçid müddətindən danışır — bu müddət ərzində trafikdə dalğalanma normal sayılır, sabit düşüş sayılmır. Yönləndirmələri isə tez silməyin: eyni sənəd onları ən azı bir il saxlamağı tövsiyə edir, çünki köhnə keçidlər və brauzer yaddaşları bu müddət ərzində yeni ünvana öyrəşir. Yeni saytın sürət göstəricilərinin köçürmədən sonra da əvvəlki səviyyədə qaldığını yoxlamaq üçün pulsuz SEO və sürət audit alətimizdən istifadə edə bilərsiniz.

Yeni sayt köhnə saytın illərlə qazandığı etimadı avtomatik miras almır — onu yalnız düzgün qurulmuş yönləndirmə xəritəsi ilə ötürə bilərsiniz.

Nə vaxt köməyə ehtiyacınız var

Bir neçə onlarla səhifəlik korporativ sayt üçün bu siyahını özünüz, cədvəl proqramında da tərtib edə bilərsiniz. Amma platforma dəyişəndə (məsələn, hazır konstruktordan xüsusi inkişafa keçəndə), yüzlərlə məhsul səhifəsi olan onlayn mağazada, ya da köhnə saytın ünvan strukturu heç yerdə sənədləşməyibsə, əl ilə izləmə xəta ehtimalını artırır — hər buraxılan sətir bir itirilmiş səhifə deməkdir.

Məsələn, hazır konstruktordan (Tilda, WordPress) xüsusi inkişafa keçən onlayn mağazada məhsul ünvanları adətən tamam fərqli qaydaya keçir — /product-id-123 əvəzinə /mehsullar/kateqoriya/ad kimi bir struktura. Yüz əlli məhsulun hər birini əl ilə uyğunlaşdırmaq bir neçə gün çəkir, amma bu addımı buraxmaq aylarla itirilmiş trafik deməkdir.

Belə hallarda texniki keçidi əvvəlcədən planlaşdıran sayt inkişafı komandasına tapşırmaq daha ucuz çıxır, çünki düzəliş yayımdan sonra deyil, yayımdan əvvəl edilir.